Personi fizik: çfarë deklaron dhe kur – udhëzues i thjeshtë për fillestarë (Ekonomist në Tiranë)

Çfarë është personi fizik sipas ligjit shqiptar?

Personi fizik është forma më e thjeshtë e organizimit të biznesit në Shqipëri. Ai përfaqëson një individ që ushtron aktivitet ekonomiko-tregtar në emrin dhe përgjegjësinë e tij. Regjistrimi i personit fizik është proces i shpejtë dhe i përshtatshëm për ata që sapo nisin një aktivitet të vogël ose të mesëm, pa partnerë.

Avantazhet e të qenit person fizik

• Procedura të thjeshta regjistrimi
• Kosto të ulëta mirëmbajtjeje
• Përgjegjësi e kufizuar vetëm në emër të individit
• Mundësi për të përfituar nga skemat e taksave të ulëta

Çfarë duhet të deklarojë personi fizik?

Personi fizik ka disa detyrime kryesore për deklarim dhe raportim pranë administratës tatimore dhe institucioneve të tjera. Këto janë më të rëndësishmet:

• Regjistrimi fillestar në QKB – Hapi i parë për nisjen e aktivitetit.
• Numri i Nipt-it – Pajisja me NIPT për identifikimin tatimor.
• Deklarimi i të ardhurave – Deklarata vjetore ose mujore, sipas xhiros dhe llojit të aktivitetit.
• Pagesat e kontributeve të sigurimeve shoqërore e shëndetësore
• Deklarimi dhe pagesa e TVSH-së (nëse aplikon për xhiro mbi 10 milion lekë/vit ose në sektorë të veçantë).

Kur duhet të bëhen deklarimet?

Afatet e deklarimeve janë të përcaktuara saktë nga ligji dhe duhet të respektohen për të shmangur gjobat apo penalitetet. Ja një përmbledhje e afateve kryesore:

1. Regjistrimi në QKB: Para fillimit të aktivitetit. Mund të realizohet online ose fizikisht pranë sporteleve të QKB-së.
2. Deklarata e të ardhurave personale: Vjetore – Deri më 30 Prill të vitit pasardhës për të ardhurat e vitit të kaluar (tatime.gov.al).
3. Deklarimi i sigurimeve shoqërore dhe shëndetësore: Mujore – Deri më datë 20 të muajit pasardhës për çdo muaj të deklaruar (ISSH).
4. Deklarimi i TVSH-së: Mujore – Deri më 14 të muajit pasardhës (nëse je subjekt i TVSH-së).
5. Deklarimi i tatimit të thjeshtuar mbi fitimin: Vjetore – Deri në 31 Mars të vitit pasardhës për bizneset e vogla.

Shembull praktik: Një person fizik me xhiro 7 milion lekë/vit

Për këtë kategori, deklarimi kryesor është ai vjetor i të ardhurave, pagesa mujore e sigurimeve dhe, nëse nuk i kalon pragu i TVSH-së, nuk ka detyrim për deklarim TVSH-je.

Dokumentet dhe informacionet e nevojshme për deklarim

• Certifikata e regjistrimit nga QKB
• NIPT
• Libri i shitjeve dhe blerjeve (për TVSH, nëse aplikohet)
• Libri i të ardhurave dhe shpenzimeve
• Kontrata të punës (nëse ka të punësuar)
• Fletëpagesat e sigurimeve

Si bëhen deklarimet? Udhëzues hap pas hapi

1. Krijoni llogari në portalin tatime.gov.al duke përdorur NIPT-in tuaj.
2. Zgjidhni formularët përkatës për deklaratat mujore/vjetore sipas llojit të detyrimit (të ardhura, sigurime, TVSH etj.).
3. Plotësoni të dhënat duke ndjekur udhëzimet zyrtare në portal.
4. Ngarkoni dokumentet mbështetëse nëse kërkohet.
5. Dërgoni deklaratën dhe ruani konfirmimin e dorëzimit.

Gabimet e zakonshme që duhen shmangur

• Mosrespektimi i afateve të deklarimit
• Plotësimi i pasaktë i të dhënave të të ardhurave apo shpenzimeve
• Mosdeklarimi i kontributeve të detyrueshme
• Nevoja për këshillim profesional të anashkalohet

Për të shmangur këto gabime, konsultohuni me një ekonomist të specializuar në Tiranë që mund t’ju ndihmojë me çdo hap të procesit.

Sa kushton të jesh person fizik në Shqipëri?

Kostoja vjetore për një person fizik përbëhet nga:

• Tarifa vjetore e biznesit të vogël (nëse aplikohet nga bashkia)
• Kontributet mujore të sigurimeve shoqërore dhe shëndetësore
• Tarifat e mundshme për shërbime kontabiliteti ose konsulencë tatimore

Shuma varion sipas qytetit, xhiros dhe sektorit ku operoni.

FAQ – Pyetje të shpeshta për personin fizik dhe deklarimet

1. A mund të bëj deklarimet vetë apo duhet të kem ekonomist?

Teorikisht, mund t’i bëni vetë deklarimet, por është e këshillueshme të konsultoheni me një ekonomist për të shmangur gabime dhe penalitete.

2. Çfarë ndodh nëse vonohem me deklarimet?

Vonesa sjell gjoba administrative dhe mund të ndikojë negativisht në historikun tatimor të biznesit tuaj.

3. A duhet të deklaroj TVSH nëse kam xhiro nën 10 milion lekë?

Jo, për shumicën e aktiviteteve nuk ka detyrim për TVSH nëse xhiroja vjetore është nën 10 milion lekë, përveç sektorëve të veçantë të përcaktuar nga ligji.

4. Si mund të ndryshoj të dhënat e biznesit në QKB?

Çdo ndryshim mund të bëhet online ose pranë zyrave të QKB-së, duke plotësuar formularin përkatës dhe dorëzuar dokumentacionin mbështetës.

5. Ku mund të gjej më shumë informacion ose të kërkoj ndihmë?

Referojuni burimeve zyrtare si tatime.gov.al dhe blogut të Sun Consulting për udhëzime të detajuara dhe këshillim profesional.

Përfundim

Të jesh person fizik në Shqipëri është një mënyrë e shpejtë dhe efikase për të nisur biznesin. Respektoni afatet dhe detyrimet ligjore për të shmangur probleme dhe për të ndërtuar një aktivitet të qëndrueshëm. Për çdo paqartësi, kërkoni ndihmën e një ekonomisti të specializuar.

Views: 28